Vorige Artikel 5 van 9 Volgende

Alles wat je moet weten over dwarslaesie & blaaskanker

Blaaskanker is een veelvoorkomende complicatie bij mensen met een dwarslaesie. Het risico op blaaskanker is bij mensen met een dwarslaesie zelfs tot 28 keer hoger dan bij mensen zonder handicap. De diagnose wordt in veel gevallen helaas vaak te laat gesteld. Hoe komt dat? Wat kun je zelf doen om het risico op blaaskanker te verminderen? 

Door: Annemarie de Vries-Postma (aka The Sitting Chef)

Een dwarslaesie is een bekende risicofactor voor blaastumoren. Hoewel gecontroleerde prospectieve studies ontbreken, hebben verschillende retrospectieve studies laten zien dat het risico op blaaskanker zo'n 16–28 keer groter is dan bij mensen zonder dwarslaesie. [1] 

"Het lastige bij mensen met een dwarslaesie is dat er vaak geen kenmerkende symptomen en signalen zijn. Hierdoor wordt de diagnose vaak te laat gesteld".  

Wat is blaaskanker?

Bij blaaskanker zitten er één of meerdere tumoren in je urineblaas. De medische naam voor blaaskanker is urotheelcelcarcinoom. Blaastumoren zijn bijna altijd kwaadaardig. 

Een gezwel kan op twee manieren groeien:

  • oppervlakkig (niet spierinvasief): een poliep of tumor die alleen in het blaasslijmvlies zit. Wanneer een oppervlakkig groeiende tumor niet op tijd wordt behandeld, groeit hij na een tijd vanuit het slijmvlies door in de blaasspier. Dan ontstaat een spierinvasieve tumor.
  • invasief of spierinvasief: een tumor die vanuit het blaasslijmvlies in de onderliggende spierlaag of organen rondom de blaas groeit. Deze vorm van blaaskanker kan ook uitzaaiingen op andere plekken in het lichaam veroorzaken.

Beide soorten tumoren kunnen doorgroeien in de blaasholte.

Nieuwe inzichten

Eerdere studies wezen uit dat vooral verblijfskatheters grote risicofactoren voor blaaskanker bij mensen met een dwarslaesie zijn. Nu blijkt dat een verblijfskatheter niet de enige oorzaak is van het verhoogde risico bij een dwarslaesie, en dat blaastumoren voorkomen bij zowel mensen mét- alsvzonder verblijfskatheters. Vooral de neurogene blaas (dit houdt in dat er een probleem is in de aansturing en/of werking van de blaas is door zenuwschade), en niet de verblijfskatheter, blijkt de risicofactor voor blaaskanker te zijn. [2]

De oorzaken / risicofactoren op een rij

  • Verblijfskatheter
  • Chronische irritatie van de blaaswand (door intermittend katheteriseren of door statische plek van verblijfskatheter en/of blaas-of nierstenen)
  • Chronische- of steeds terugkerende blaasontsteking
  • Blaas en/of nierstenen
  • Eerdere behandeling van kanker. Behandeling met het antikankermedicijn cyclofosfamide verhoogt het risico op blaaskanker. Mensen die bestraling hebben ondergaan gericht op het bekken voor een eerdere kanker, hebben een verhoogd risico op blaaskanker. 
  • Roken

"Het is héél belangrijk om jaarlijks een cystoscopie (kijkonderzoek) te laten doen".

Symptomen

Het lastige bij mensen met een dwarslaesie is dat er vaak geen kenmerkende symptomen en signalen zijn. Dit zorgt vaak voor vertraging bij de diagnose van blaaskanker, en dat blaaskanker vaak pas laat wordt ontdekt. [2] Waakzaamheid is dus geboden, en het is heel erg belangrijk om (dus óók als je geen direct waarneembare klachten of signalen hebt) gedurende je leven regelmatig een cystoscopie (kijkonderzoek) te laten doen.

Wat kun je zelf doen om je risico te verlagen?

 

1. Laat één keer per jaar een cystocopie doen

Veel revalidatiecentra bevelen jaarlijkse bezoeken aan een uroloog aan. Toch bevelen internationale specialisten vaak (terecht!) niet alleen jaarlijkse urologische onderzoeken aan, maar ook jaarlijkse cystoscopieën (een eenvoudige poliklinische procedure waarbij met een katheter met een kleine camera de plasbuis of het stomakanaal onderzocht wordt, en ook blaas gecheckd wordt op stenen, ongebruikelijke gezwellen of andere afwijkingen).

"Als je twee jaar wacht om iets te zien, dan is het vaak te laat"

Waarom jaarlijkse cystoscopieën? Als je twee jaar wacht om iets te zien, dan is het vaak te laat. Het risico op blaaskanker is bij mensen met een dwarslaesie hoog, en het is een agressieve, meestal dodelijke, vorm van kanker. Als we het vroeg opmerken, hebben we een goede kans op een positief resultaat.

Helaas ontmoet ik veel mensen met een dwarslaesie die vaak al een tijd geen uroloog hebben gezien omdat alles altijd 'in orde' is geweest. Ze kennen de waarschuwingssignalen of risico's vaak niet, en volgen meestal de aanbevolen protocollen niet (als die al door de betreffende arts of specialist gegeven worden).

"Laat jezelf ook jaarlijks checken op blaas- en nierstenen". 

Een deel van de jaarlijkse urologiecontrole moet een echografie en nier-urineblaas-röntgenfoto omvatten om te controleren op nier- en blaasstenen. Vráág hiernaar. Want dit zijn ook factoren waarvan bekend is dat ze risico's zijn voor blaaskanker.

2. Drink voldoende

Drink voldoende om zo’n 3-4 liter heldere urine per dag te genereren (dat is ca. 2 liter water of witte/groene/gemberthee per dag). Dit zorgt ervoor dat je blaas en urinebuis goed doorgespoeld worden en je lichaam zijn afvalstoffen kan afvoeren. Daarbij is het drinken van voldoende water ook nog eens goed voor je bloeddruk, bloedsuiker, huid en vaatwanden. 

Katheteriseer je jezelf? Zorg er dan voor dat je dat vaak genoeg doet om je blaasvolume niet boven de 400cc uit te laten komen, om de blaas niet te overstrekken, irriteren en littekens te veroorzaken.

3. Katheteriseer hygiënisch 

Zorg voor goede hygiëne, en zorg voor een steriele omgeving als je katheteriseert of je katheters vervangt - zéker als je last hebt van terugkerende urineweginfecties. Goede hygiëne omvat ook de dagelijkse reiniging van been- en nachtzakken met behulp van een oplossing van chloor om de zakken door te spoelen en alle mogelijke infecties te voorkomen.

4. Voorkom irritatie

Gebruik bij het katheteriseren voldoende glijmiddel om irritatie van de plasbuis en de sluitspier van je blaas te voorkomen. Zorg ook dat je niet steeds op dezelfde plek tegen je blaaswand aankomt, en je daardoor je blaaswand steeds maar weer irriteert. 

"Heb je een verblijfskatheter? Zorg er dan voor dat je het been waarop je je opvangzak draagt afwisselt". 

Heb je een verblijfskatheter? Zorg er dan voor dat je het been waarop je je opvangzak draagt afwisselt. De gedachte is dat hierdoor de locatie waar de katheter eindigt en de ballon in de blaas rust, verandert. Probeer ook de zijkant van het bed af te wisselen waar de nachttas hangt.

Als irritatie een probleem is, probeer dan eens hydrofiele katheters te gebruiken, die veroorzaken minder irritatie omdat ze gecoat zijn met een laagje dat verandert in een soort gellaagje als het in aanraking komt met water. Dit laagje zorgt voor extra comfort tijdens het inbrengen, zonder risico's en irritaties.

5. Slik een écht goed cranberry + vit. C supplement 

Ik slik zelf deze, en vindt dat tot nu, na alles wat ik in 40 jaar heb geprobeerd, veruit toe de meest effectieve. Slik er bij acute problemen (blaasontsteking) 2 x 2 per dag. Je zult zien dat je direct resultaat merkt. Kies bij slikproblemen of voor een extra boost voor de FORTE. Dit zijn sachets, en deze zijn extra sterk. Het voordeel daarvan is dat je op die manier ook meteen meer water drinkt. 

6. Zorg voor een optimale darmflora (darmmicrobiota)

Hoe beter je darmen werken, hoe meer je je blaas ontlast en hoe minder risico op blaasontsteking. En hoe beter je darmflora is, des te beter je immuunsysteem. De bewezen meest effectieve manier om je darmflora te verbeteren is door over te schakelen naar een (overwegend) plantaardig eetpatroon. [3]

7. Stop met roken

Misschien voor de hand liggend, maar toch een waarschuwing die op zijn plaats is omdat, in verhouding tot de gewone populatie, nog altijd veel mensen met een dwarslaesie roken: stop met het gebruik van tabak. In welke vorm dan ook. Roken kan het risico op blaaskanker verdrievoudigen.

Dieet- en voedingsadvies voor voorkomen en behandelen

 

1. Schakel over op een plant-based eetpatroon

Onderzoekers koppelen groenten aan een vermindering van 10 procent van het risico op blaaskanker per portie, volgens het Bladder Cancer Advocacy Network (BCAN). [4] Is een plantaardig eetaptroon nieuw voor je? Geen paniek. Mijn gratis eenvoudige en lekkere plant-based recepten om direct te kunnen starten vind je hier.

2. Eet zo vaak mogelijk 'kruisbloemige' groenten 

Vooral 'kruisbloemige' groenten, zoals bloemkool, broccoli, boerenkool, kool, asperges en spruitjes, bevatten de sulforafaanverbinding, waarvan studies aantonen dat ze de groei van blaaskanker kunnen remmen. [4] Rauwe broccoli blijkt helemaal goed te zijn tegen blaaskanker. [5]

"Het eten van slechts één portie of meer per maand rauwe broccoli ging gepaard met de helft aan kankersterfte".

Dit blijkt uit een studie uitgevoerd in het Roswell Park Cancer Institute in de VS, onder 239 blaaskankerpatiënten gedurende ongeveer acht jaar. Natuurlijk leefden velen niet zo lang, maar door uit te zoeken welke factoren de overleving leken te verbeteren, ontdekten ze dat de consumptie van rauwe broccoli het krachtigst was.

Het eten van slechts één portie of meer per maand rauwe broccoli ging gepaard met de helft aan blaaskankersterfte.

Gekookte broccoli was beslist niet nutteloos, maar het eten van slechts één portie of meer per maand rauwe broccoli ging gepaard met 50% minder blaaskankersterfte.

Dus heb je blaaskanker of ken je iemand met blaaskanker? Ga direct naar de winkel om broccoli te kopen of nog beter: koop een broccoli kiem-kit om zelf broccoli-kiemen te maken. Doe ze door je smoothie, eet op je sandwich of cracker en over soepen en salades. 

Eat the rainbow!

Eet veel kleurrijke groenten, want die bevatten antioxidanten. Antioxidanten herstellen celbeschadiging en kunnen zelfs sommige soorten kanker helpen voorkomen. Dit soort voedsel heeft ook ontstekingsremmende eigenschappen die kanker kunnen bestrijden.

Oranje, gele en rode/paarse pigmenten van de klasse van antioxidanten, bekend als carotenoïden en anthocyanen, worden als bijzonder essentieel beschouwd. Je vindt ze in voedingsmiddelen zoals zoete aardappelen, wortels en paprika's en rode kool, paarse bloemkool, rode ui, blauwe bessen, bramen, pruimen en cranberries.

4. Drink (groene) thee

Met elke kop thee die je per dag consumeert, kun je je risico op blaaskanker met 6% verminderen. Studies bij dieren hebben aangetoond dat polyfenolverbindingen de groei van een blaastumor belemmeren. Thee kan ook het risico op andere soorten kanker verminderen.

Groene thee bevat epigallocatechine-3-gallaat, dat eigenschappen tegen kanker heeft. [6] Onderzoekers hebben nog niet bepaald wat de beste thee is voor de preventie van blaaskanker. Groene thee is in studies ongeveer gelijk aan zwarte thee.

5. Vermijdt rood en bewerkt vlees

Rood en bewerkt vlees zijn echt producten die je moet gaan vermijden als je blaaskanker hebt of wilt voorkomen. Rood vlees (biefstuk, lamsvlees, varkensvlees en geitenvlees) wordt namelijk geassocieerd met een verhoogd risico op blaaskanker. [7] We leven in Nederland, vlees- en zuivelland, dus het blijft voor veel mensen nog altijd een lastige boodschap. Maar het is wat het is. 

Hetzelfde geldt voor bewerkt vlees: elk soort vlees dat is geconserveerd door roken, drogen, zouten of het toevoegen van chemicaliën (zoals nitraat) moeten worden vermeden. Voorbeelden van deze voedingsmiddelen zijn spek, worst, hotdogs en vleeswaren.

Ik krijg vaak de vraag of de natuurlijk geconserveerde hotdogs en spek beter zijn, of als dit soort producten gemaakt zijn van kip of kalkoen ze dan gezonder zijn? Het antwoord daarop luidt: nee, men gebruikt ook bij die producten nog steeds nitraten om ze te conserveren. 

Referenties

[1]  J F Kalisvaart et al. Bladder cancer in spinal cord injury patients. Spinal Cord, Sept. 2009

[2]  Subramanian Vaidyanatha et al. Problems in early diagnosis of bladder cancer in a spinal cord injury patient: Report of a case of simultaneous production of granulocyte colony stimulating factor and parathyroid hormone-related protein by squamous cell carcinoma of urinary bladder. BMC Urol, 2002

[3]. Marian Glick-Bauer et al. The Health Advantage of a Vegan Diet: Exploring the Gut Microbiota Connection Nutrients. Nov. 2014

[4] Li Tang et al. Intake of Cruciferous Vegetables Modifies Bladder Cancer Survival. Epidemiol Biomarkers Prev. jul 2010

[5] Tang et al. Consumption of raw cruciferous vegetables is inversely associated with bladder cancer risk. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev april 2008

[6] Jie Qin et al. Epigallocatechin-3-gallate Inhibits Bladder Cancer Cell Invasion via Suppression of NF-κB‑mediated Matrix metalloproteinase-9 Expression. Mol Med Rep. Nov. 2012

[7] Alessio Crippa et al. Red and Processed Meat Consumption and Risk of Bladder Cancer: A Dose-Response Meta-Analysis of Epidemiological Studies. Eur J Nutr. Maart 2018

© 2019 - 2020 Leefstijl als Medicijn | sitemap | rss | webwinkel beginnen - powered by Mijnwebwinkel